Van pulp tot papier tot kunstwerk

geplaatst in: Algemeen | 0

door Inge Bleumink

Het was een onstuimige zondag, 15 augustus 2010, waarop de tweede en laatste dag van de Kunstmanifestatie Papier en Structuur plaatsvond. Locatie: de Middelste Molen in Loenen.

De manifestatie werd gehouden in aansluiting op de Holland Papier Biënnale, die nog tot en met 12 september te zien is in CODA.

Voor deze manifestatie werden 10 kunstenaars gevraagd, zij kregen elk 2 vellen papier, gemaakt bij de Middelste Molen, een paar weken de tijd en een thema: structuur.

De dagen zijn drukbezocht, de sfeer was informeel en laagdrempelig. De kunstenaars toonden naast eigen werk datgene wat zij speciaal voor deze manifestatie maakten met het gekregen papier. Een aantal kunstenaars werken regelmatig op deze manier met papier, voor anderen vormde de opdracht een nieuwe uitdaging.

Claudia Eikendal en Ron van der Werf bijvoorbeeld zijn gewend te werken met dit soort papier, dik en grof van structuur. Ron van der Werf verwerkt dit in zijn schilderijen, net als bijvoorbeeld gaas, textiel en, in dit geval, zelfs een portemonneetje. Claudia Eikendal geeft ook workshops bij de Middelste Molen, zij werkt veel met papierpulp, wat ze verwerkt tot ruimtelijke objecten. Het natte pulp laat zich nog goed vormen rond een mal.

Dit ontdekte ook Bert Loman, voor wie het werken met papier een nieuwe uitdaging vormde. Hij werkt gewoonlijk met natuurlijke materialen, veel uit eigen tuin en omgeving. Hij is er goed in geslaagd het papier een plek te geven in zijn werk. Zo heeft hij voor deze manifestatie vliesjes van de tulpenbol gebruikt als mal voor het papier en dit verder verwerkt. Zijn objecten ontstaan gaandeweg, er is veel ruimte voor experiment. Erg inspirerend om door zijn ogen naar de natuur te kijken, ook op detailniveau is er veel schoonheid te ontdekken, je moet het alleen zien.

Bert Loman is tevens eigenaar van de Verborgen Tuinen in Voorst, waar veel van zijn werken te zien zijn. De tuin is nog geopend tot 29 augustus, een aanrader!

Het levendige, organische werk van Iris Burghout staat op mijn netvlies gebrand. Zij maakt portretten van bloemen, op papier, maar ook met email op koper. Voor deze manifestatie maakte zij onder andere een ruimtelijke installatie van portretten op het papier van de Molen. De intense kleuren in haar werk laten je niet meer los.

Voor Imke Beek vormde het stugge papier een uitdaging. Zij werkt normaal met dun en glad papier, een soort vliegerpapier. Dit laat zich goed vormen rond frames, in tegenstelling tot de vellen papier van de Molen. Zij heeft de vellen bijvoorbeeld in brede stroken gescheurd, waardoor het krult en zich wel ruimtelijk laat verwerken.

Kunst kan dienden ter inspiratie, in dit geval was het inspirerend te zien hoe 10 kunstenaars met dezelfde opdracht en hetzelfde materiaal tot totaal verschillende resultaten komen. Je moet onderzoeken hoe het papier zich gedraagt, de mogelijkheden kunnen benutten en het papier kunnen verwerken in je eigen kunst. Ik heb voorbeelden gezien waarbij de kunstenaar door met het papier te experimenteren zelf tot nieuwe inzichten is gekomen, door de mogelijkheden geïnspireerd is geraakt en dit overbracht op de bezoeker. Anderzijds kan het werken met dit papier geforceerd overkomen, als het ver van het normale werk af komt te staan.

Verder heeft het aanstekelijke enthousiasme van de vrijwilligers van de Middelste Molen bijgedragen aan een geslaagde manifestatie. De Molen maakt nog papier op ambachtelijke wijze, machinaal geproduceerd maar ook handgeschept. In het papier worden soms verassende materialen verwerkt, zoals olifantenpoep, wat wordt geleverd door Burgers Zoo in Arnhem. Ontstaan omdat een schrijver van een boek over olifanten graag een bijzondere omslag wilde. Eigenlijk alles met vezels leent zich ervoor in papier verwerkt te worden, gras, spijkerstof, hennep, jute etc. Er wordt ook papier geproduceerd met slazaadjes, hierbij werd me verzekerd dat dit papier geplant kan worden en zal ontkiemen! Nu nog bedenken wat ik in mijn eigen papier zou willen verwerken…